विगतको विज्ञान, प्रविधि र नवप्रवर्तन नीतिमा काम गर्ने थुप्रै प्राज्ञिक जगतका वैज्ञानिक तथा अभियन्ताहरुले भन्दै आएको र मा. महावीर पुनद्वारा संसद्मा बुलन्द पारिएको मुद्धा अर्थात् कम्तिमा पूँजीगत बजेको १% विज्ञान, प्रविधि, अनुसन्धान र नवप्रवर्तनमा छुट्याइनु पनि वाग्लेद्वारा प्रस्तुत बालेन सरकारको यस आर्थिक वर्षको बजेटको अर्को उपलब्धि मान्नु पर्दछ।

त्यसैगरी, सरकारले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), हरित हाइड्रोजन (Green hydrogen) तथा हाइड्रोजन इन्धन ब्याट्री (fuel cells) जस्ता नेपालको माटो सुहाउँदो अत्याधुनिक आर्थिक उपकरण तथा नवप्रवर्तनात्मक प्रविधिहरूलाई प्राथमिकतामा राखेको छ। नेपालमै उत्पादित जलविद्युत् र हरित ऊर्जा उपयोग गर्ने गरी कृषि क्षेत्रको संकट समाधानका सम्भावनालाई अनुसन्धान तथा विकास (R&D) कै चरणमा रहेको प्रदूषणरहीत र जलवायु अनुकूलित ग्रीन हाइड्रोजनलाई प्रयोग गर्ने गरी यसरी नीति तथा बजेट कार्यक्रम मै समेट्ने प्रयास निक्कै सकारात्मक, प्रगतिशील र प्रशंसनीय छ।

यद्यपि, यसरी केही नयाँ सुरुवात सहित आएको नयाँ बजेटमा पूर्वाधार क्षेत्रमा आवश्यक रहेका केही महत्त्वपूर्ण विषयलाई पुनः बेवास्था गरिएको छ। पूर्वाधार ईन्जिनियरिङ् क्षेत्रको शोधकर्ता र पेशाकर्मीको लेन्सबाट हेर्दै उक्त विषयलाई तल विशेष चर्चा गर्ने कोसिस गरिएको छ।

२० साउन २०८३, बुधवार ००:५२ बजे प्रकाशित